Rối loạn chức năng tình dục nữ - định nghĩa và phân loại

Nguồn:       Nội dung: HueCREI       Lượt đọc: 141

Theo Phân loại Bệnh tật của Tổ chức Y tế Thế giới ICD-10, rối loạn chức năng tình dục được định nghĩa là những khó khăn khiến một cá nhân không thể quan hệ tình dục như họ mong muốn (WHO, 1992). Hiện nay, DSM – IV là phiên bản được sử dụng nhiều nhất trong cả lĩnh vực nghiên cứu và trên thực tế lâm sàng. Theo đó, rối loạn chức năng tình dục được phân loại dựa vào các giai đoạn của một chu kỳ đáp ứng tình dục, được chia thành 4 nhóm gồm: rối loạn về ham muốn, hưng phấn, cực khoái và đau khi giao hợp và có sự tương đồng ở cả hai giới.

Hình 1. Các giai đoạn của một chu kỳ đáp ứng tình dục

 1. Rối loạn ham muốn tình dục (Sexual Desire Disorders) được đặc trưng bởi sự giảm ham muốn tình dục và ác cảm tình dục. 

-  Rối loạn giảm ham muốn tình dục (Hypoactive Sexual Desire Disorder) là tình trạng thiếu hụt (hoặc không có) các tưởng tượng về tình dục hay ham muốn hoạt động tình dục, làm cản trở cuộc yêu của mỗi cá nhân và lâu dài có thể sẽ gây ảnh hưởng đến tình cảm, chất lượng cuộc sống hôn nhân và gia đình. Sự giảm ham muốn tình dục ở nữ có thể bao gồm nhiều biểu hiện khác nhau như không muốn chủ động quan hệ tình dục, không chấp nhận  “màn dạo đầu” từ bạn tình cũng như không hứng thú với bất kì tín hiệu khiêu dâm nào từ lời nói, phim ảnh đến sách báo. Trong một số trường hợp, tình trạng này có thể xuất phát ngay từ khi người phụ nữ có những lần giao hợp đầu tiên. 

Hình 2. Người phụ nữ không có ham muốn tình dục với bạn tình

- Rối loạn ác cảm tình dục (Sexual Aversion Disorder) là tình trạng cực kỳ ác cảm và tránh né hầu hết hoặc toàn bộ những tiếp xúc tình dục với bạn tình ở đường sinh dục. Ác cảm tình dục có thể biểu hiện bằng sự lo lắng, sợ hãi và thậm chí có cảm giác ghê sợ và muốn tránh né hoạt động tình dục. Đối với một số phụ nữ, họ còn có những nỗi sợ cụ thể khi quan hệ tình dục như sợ tinh dịch, do đó họ thường có xu hướng không muốn tiếp xúc trực tiếp với chất dịch đó để có thể giảm nỗi sợ của mình. Ác cảm tình dục ở phụ nữ có thể kéo dài suốt đời hoặc ngắn hơn tuỳ thuộc vào từng bạn tình cụ thể. 

Hình 3. Cảm giác ghê sợ khi tiếp xúc thân mật với bạn tình

2. Rối loạn hưng phấn tình dục (Sexual Arousal Disorder) là tình trạng không có khả năng đạt được hoặc duy trì hưng phấn khi hoạt động tình dục. Về mặt sinh lý, tình trạng này biểu hiện ở việc không có hoặc thiếu các đáp ứng tại cơ quan sinh dục như như cương phồng - tiết dịch ở âm đạo, giảm cảm giác ở núm vú khi có kích thích tình dục. Ngoài ra, trong một số trường hợp dù cơ thể có đáp ứng lại những kích thích tình dục nhưng người phụ nữ vẫn không cảm thấy hưng phấn hay hứng thú. 

 3. Rối loạn cực khoái (Orgasmic Disorder) là tình trạng thiếu hoặc không đạt được cực khoái sau một cuộc giao hợp trong khi những giai đoạn còn lại của chu kỳ đáp ứng tình dục vẫn diễn ra bình thường. Đôi khi, người phụ nữ có thể đạt được cực khoái nhưng không thường xuyên hoặc không đủ mãnh liệt phù hợp với độ tuổi, kinh nghiệm tình dục và tần suất kích thích tình dục mà cô ấy tiếp nhận. 

4. Rối loạn đau khi giao hợp (Sexual Pain Disorders) bao gồm tình trạng đau và co thắt âm đạo khi hoạt động tình dục.

- Giao hợp đau (Dyspareunia) là tình trạng đau tại cơ quan sinh dục có liên quan đến sự giao hợp. Tình trạng này có thể xuất hiện khi bắt đầu giao hợp, trong khi thực hiện các hoạt động co thắt, tại thời điểm đạt cực khoái hoặc sau khi giao hợp xong. Người phụ nữ có thể cảm nhận được sự bỏng rát, đau buốt hoặc chuột rút, xảy ra bên trong hoặc bên ngoài âm đạo hoặc sâu hơn nữa là trong vùng xương chậu và bụng. 

Hình 4. Người phụ nữ cảm nhận các cơn đau bụng sau khi giao hợp

Nguyên nhân của triệu chứng này có thể đến từ các bệnh lý tại cơ quan sinh dục như u xơ tử cung, khối u buồng trứng hay bệnh lý lạc nội mạc tử cung sâu trong vùng chậu.

- Co thắt âm đạo (Vaginismus) là tình trạng co thắt không tự chủ của các cơ nằm ngoài một phần ba âm đạo, làm cản trở việc đưa dương vật vào âm đạo. Vì vậy hoàn toàn không thể xảy ra quá trình giao hợp mặc dù các giai đoạn kích thích và hưng phấn vẫn diễn ra bình thường.

Hình 5. Âm đạo co thắt gây khó khăn khi đưa dương vật vào

Tóm lại, tất cả các rối loạn chức năng tình dục nữ có thể được xác định khi các triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn, gây ức chế, khó chịu cho bản thân người phụ nữ cũng như bạn tình và các mối quan hệ xung quanh. Phiên bản DSM – V có nhiều sự thay đổi so với DSM – IV, trong đó nổi bật nhất là sự hợp nhất giữa Rối loạn ham muốn tình dục và Rối loạn hưng phấn tình dục thành “Rối loạn ham muốn – hưng phấn tình dục”. Mặc dù một số y văn đã ghi nhận sự giảm ham muốn tình dục và giảm hưng phấn tình dục có các triệu chứng chung nhưng chúng vẫn có thể phân biệt được với nhau, do đó, phiên bản DSM – IV vẫn là sự lựa chọn hàng đầu cho các chuyên gia tình dục học cả trong lĩnh vực nghiên cứu lẫn thực hành lâm sàng. 

 

Tài liệu tham khảo

  1. American Psychiatric Association (2013): Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition. Arlington, VA, American Psychiatric Association.
  2. American Psychiatric Association (1994): Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition. Washington, DC, American Psychiatric Association.
  3. Basson R (2000), "The female sexual response: A different model", J Sex Marital Ther, 26:51–65.
  1. Sungur MZ, Gündüz A (2014), "A comparison of DSM-IV-TR and DSM-5 definitions for sexual dysfunctions: critiques and challenges", J Sex Med, 11(2):364-73.

CÁC THÔNG TIN CÙNG CHỦ ĐỀ





TRUNG TÂM NỘI TIẾT SINH SẢN VÀ VÔ SINH

Bệnh viện Trường Đại học Y-Dược Huế
41 Nguyễn Huệ, TP Huế, Việt nam
0234.626.9696
0989.228.779
yhocsinhsan.hue@gmail.com

KẾT NỐI VỚI CHÚNG TÔI